بصير احمد دولت آبادى
25
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
هنوز بهطور دقيق مشخص نشده است . عددهاى مختلفى در كتابها و نشريهها درج شده است كه خواننده را سردرگم مىسازد و ما به چند نمونهء آن اشاره مىكنيم . - افغانستان در مسير تاريخ اثر مرحوم غبار : 800000 كيلومتر مربع - افغانستان در پنج قرن اخير مرحوم فرهنگ : 650000 كيلومتر مربع - سالنامهء كابل ( 1312 ه . ش ) : 700000 كيلومتر مربع - راهنماى افغانستان ( سال 1328 ه . ش ) : 300000 مايل - دفترچه احصائيهء سال 1350 ه . ش كابل : 652300 كيلومتر مربع - احصائيهء تخمينى سال 1360 ه . ش كابل : 655482 كيلومتر مربع - مؤسسهء امريكايى ( سال 1990 م ) : 636265 كيلومتر مربع همين تفاوتها در بسيارى از مطالب خارجيها نيز به چشم مىخورد كه منبع آنها هم همين آمارهاى خود افغانستانيها است . با در نظر داشتن اختلافات جزئى ، مىتوان همان عدد افغانستان در پنج قرن اخير را به واقعيت نزديكتر دانست ، يعنى 650000 كيلومتر مربع . جمعيت جمعيت افغانستان هيچگاه مشخص نبوده و همچنين روشن نشده است كه علت آن جنبههاى سياسى قضيه است . يعنى حكومتهاى گذشتهء افغانستان نظر به مسائل سياسى از روشن شدن واقعيت جمعيت در اين كشور هراس داشتهاند و حاضر به سرشمارى و تشخيص ميزان واقعى جمعيت نشدهاند . اينجاست كه هرمؤسسه و حتى هرنويسندهاى ، آمارى تقريبى ارائه داده است كه كمترين آنها رقم 15 ميليون و بالاترين آنها